BRCGS HACCP Planı Nasıl Hazırlanır? 7 Prensip ve CCP
Güncelleme tarihi: 5 Kas
HACCP, BRCGS sisteminin kalbidir. HACCP planınız sağlamsa BRCGS denetiminin yarısını geçtiniz demektir. Zayıfsa, en ağır bulgular buradan gelir. Peki sağlam bir HACCP planı neye benzer?
HACCP Nedir?
HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points — Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları), gıda güvenliği tehlikelerini önceden tespit edip kontrol altına almayı sağlayan sistematik bir yaklaşımdır. Codex Alimentarius'un 7 prensibine dayanır.
HACCP, Codex Alimentarius tarafından tanımlanmış, önleyici yaklaşıma dayalı bir metodolojidir. 12 ön adım tamamlandıktan sonra 7 prensip uygulanır. BRCGS, ISO 22000 ve FSSC 22000 dahil tüm gıda güvenliği standartları HACCP'i temel alır.
HACCP'in 7 Prensibi
Tehlike analizi: biyolojik, kimyasal, fiziksel tehlikelerin belirlenmesi
Kritik kontrol noktalarının (CCP) belirlenmesi
Kritik limitlerin belirlenmesi: her CCP için ölçülebilir sınırlar
İzleme sisteminin kurulması: CCP'lerin sürekli takibi
Düzeltici faaliyetler: limit aşıldığında ne yapılacağı
Doğrulama prosedürleri: sistemin çalıştığının teyidi
Kayıt tutma: tüm faaliyetlerin belgelenmesi
Bu 7 prensip sırayla ve birbirini tamamlayarak uygulanır. Birini atlarsanız sistem bütünlüğünü yitirir: örneğin CCP belirlendi ama kritik limit yoksa izleme yapılamaz, limit olmadan düzeltici faaliyet tetiklenemez.
CCP ve Kritik Limit Örnekleri
Bir CCP, gıda güvenliği tehlikesinin önlendiği, ortadan kaldırıldığı veya kabul edilebilir düzeye indirildiği adımdır. Örnekler:
Pastörizasyon: minimum sıcaklık ve süre (örn. 72°C, 15 saniye)
Metal dedektörü: belirli boyut üstü metal tespiti
Pişirme: merkez sıcaklığın belirli dereceye ulaşması
Soğutma: belirli sürede belirli sıcaklığa inme
Kritik limitler bilimsel gerekçeye dayanmalıdır. 'Yeterli süre pişir' ifadesi yeterli değildir — '75°C'de en az 2 dakika' gibi ölçülebilir bir değer olmalıdır. Gerekçe, tedarikçi verisi, akademik kaynak veya validasyon çalışmasından alınabilir.
HACCP Planının Güncellenmesi
HACCP planı canlı bir belgedir. Şu durumlarda yenilenmesi gerekir:
Yeni hammadde veya tedarikçi eklendiğinde
Reçete veya proses adımı değiştiğinde
Ekipman değiştiğinde veya hat düzeni revize edildiğinde
Yeni bilimsel kanıt ortaya çıktığında (örn. yeni patojen riski)
Denetim bulgusu veya şikayet sonrasında
BRCGS denetimlerinde 'HACCP planınızı en son ne zaman gözden geçirdiniz?' sorusu sıkça gelir. Yıllık inceleme tarihi ve onay imzasının belgede görünmesi gerekir.
Bu konuyla ilgili makaleler: HACCP Nedir? 7 İlke ve 12 Adım ve CCP İzleme Kaydı: HACCP Planını Canlı Tutmanın Yolu makalelerimizi de incelemenizi öneririz.
BRCGS denetimlerinizde HACCP kayıt yönetimini dijitalleştirmek için ai-QuaPilot kalite birimi yazılımı'nı inceleyin.
HACCP'te En Sık Majör Bulgular
CCP'lerin yanlış belirlenmesi veya eksik olması
Kritik limitlerin bilimsel gerekçesinin olmaması
İzleme kayıtlarında boşluklar veya imza eksikliği
Limit aşımında düzeltici faaliyet kaydının olmaması
HACCP planının güncel olmaması (proses değişti, plan değişmedi)
Bu bulgular BRCGS'de Majör veya Kritik uygunsuzluk olarak sınıflandırılabilir. Özellikle CCP'lerin yanlış belirlenmesi — bir CCP'nin atlanması veya CCP olmayan noktanın CCP sayılması — genel olarak Majör bulgudur.
HACCP Kayıtlarını Dijitalleştirin
CCP izleme kayıtları HACCP'in en yoğun kayıt üreten alanıdır. Her vardiya, her parti için sıcaklık, süre, ölçüm kaydı gerekir. Dijital sistemde bu kayıtlar eksiksiz tutulur, limit aşımında otomatik uyarı verilir ve denetimde tüm geçmiş anında sunulur.
Sıkça Sorulan Sorular
BRCGS'de HACCP kim tarafından hazırlanmalı?
HACCP, o ürün veya prosesi bilen çok disiplinli bir ekip tarafından hazırlanır. BRCGS, sadece kalite müdürünün değil; üretim, bakım ve tedarik zinciri gibi birimlerden temsilcilerin katılımını bekler.
Kritik limit ile operasyonel limit arasındaki fark nedir?
Kritik limit, aşıldığında ürünün güvensiz sayıldığı sınırdır. Operasyonel limit ise kritik limitten önce devreye giren, operatörün ürünü tutmadan önce düzeltme yapabileceği güvenli bölgedir. İkisini karıştırmak denetimde bulgu alır.
CCP ile PRP arasındaki fark nedir?
PRP, genel hijyen ön koşullarıdır (zemin temizliği, haşere kontrolü, el hijyeni). CCP ise belirli bir tehlikenin kontrol altına alındığı, kritik limitin tanımlı olduğu ve sürekli izlenen adımdır.
İlgili Yazılar

Yorumlar