BRCGS Gıda Standardı Versiyon 9 Nedir, Neleri Kapsıyor?
Güncelleme tarihi: 27 Haz
BRCGS Gıda Standardı'nın 9. versiyonu (Issue 9) Şubat 2023'te yayımlandı ve çoğu sertifikalı tesis için Şubat 2024 itibarıyla zorunlu hale geldi. Eğer hâlâ Issue 8'e göre çalışıyorsanız ya da Issue 9'un ne getirdiğini tam bilmiyorsanız bu yazı sizi ilgilendiriyor.
BRCGS Nedir, Neden Bu Kadar Önemli?
BRCGS (Brand Reputation Compliance Global Standards), başta İngiltere ve Avrupa olmak üzere küresel gıda tedarik zincirinde kabul gören en prestijli gıda güvenliği standardıdır. Lidl, Tesco, Carrefour ve pek çok büyük perakendeci tedarikçilerinden BRCGS sertifikası talep ediyor. Sertifika olmadan ihracat kapısı kapanabiliyor.
AA, A, B, C gibi nota sisteminde değerlendirilen bu denetim, yılda en az bir kez bağımsız denetçiler tarafından gerçekleştiriliyor. Majör bulgu sertifika başarısızlığına yol açarken çok sayıda Minör bulgu notu düşürüyor.
Issue 9'da Neler Değişti?
Issue 9, Issue 8'e kıyasla yapısal değil, odak noktası değişikliği içeren bir güncellemedir. Temel fark şu: artık sadece 'ne yapıyorsunuz?' değil, 'neden bu şekilde yapıyorsunuz ve sonuçları ne?' sorusu da sorgulanıyor.
1. Gıda Güvenliği Kültürü — Artık Temel Gereksinim
Issue 9'un en önemli yeniliği Madde 1.1.2 kapsamındaki Gıda Güvenliği Kültürü gereksinimidir. Bu maddede sadece bir politika yazmak yetmez; ölçülebilir hedefler belirlemek, bunları çalışanlarla paylaşmak ve ilerlemeyi takip etmek zorunlu hale geldi.
Denetçi şunu soruyor: Yönetiminiz gıda güvenliğini bir taahhüt olarak mı yoksa bir zorunluluk olarak mı görüyor? Bunu kanıtlayan kayıt ve faaliyetler nerede?
2. Risk Bazlı Düşünme Daha Derinleşti
Issue 9, risk değerlendirmelerinin daha kapsamlı ve dinamik olmasını istiyor. Hammadde risk değerlendirmeleri, tedarikçi risk profilleri ve proses kontrol kriterleri artık daha fazla gerekçelendirme içermeli.
Statik bir risk listesi yeterli değil. Değişen tedarikçi, yeni ürün veya proses değişikliği sonrası risk değerlendirmelerinin güncellenmesi zorunlu.
3. Çevre İzleme Programı (Environmental Monitoring)
Özellikle Listeria riskini kontrol etmek için çevre izleme programı zorunlu hale geldi. Bu, sadece ürün testini değil, tesisin üretim ortamından düzenli sürüntü alınmasını ve sonuçların takibini kapsıyor.
Gıda güvenliği tehlikesi taşıyan alanlarda çevre izleme kayıtlarınız yoksa bu, Issue 9 Majör bulgusudur.
4. Beyan Yönetimi Güçlendi
İddia ve beyan yönetimi (claims management) Issue 9 ile daha kapsamlı hale geldi. Organik, glutensiz, helal, vegan gibi ibarelerin her biri belgelenmiş, doğrulanabilir ve tedarik zincirinde izlenebilir olmak zorunda.
5. Tedarikçi Yönetiminde Yeni Beklentiler
Onaylı tedarikçi listesi tutmak yetmiyor; her tedarikçi için risk bazlı bir değerlendirme yapılmalı ve sonuçlar kayıt altına alınmalı. Yüksek riskli tedarikçiler için daha sık değerlendirme veya denetim bekleniyor.
Issue 8'den Issue 9'a Geçiş İçin Pratik Adımlar
Madde 1.1.2 Gıda Güvenliği Kültürü planı hazırlayın — hedefler, aktiviteler, ölçüm yöntemi ve kayıt
Çevre izleme programı oluşturun — örnekleme noktaları, frekans, sonuç takibi
Risk değerlendirmelerini güncelleyin — hammadde, tedarikçi ve proses bazında dinamik yaklaşım
Beyan dokümanasyonunu gözden geçirin — her ürün iddiası için kanıt dosyası oluşturun
Tedarikçi puanlama sistemini revize edin — risk bazlı frekans belirleyin
Dijital Kayıt Yönetimi ile Issue 9 Uyumunu Hızlandırın
Issue 9'un getirdiği kayıt yükü, kağıt formlarla taşıması giderek zorlaşan bir külfete dönüştü. Çevre izleme sonuçları, tedarikçi değerlendirme puanları, kültür faaliyeti kayıtları — bunların hepsinin denetimde anında sunulabilir olması gerekiyor.
ideative'in ai-foodSafety uygulaması, BRCGS Issue 9 gereksinimlerine göre yapılandırılmış dijital doküman ve kayıt yönetim sistemi sunar. Eksik kayıt uyarısı, denetim öncesi otomatik durum raporu ve Türkçe arayüzüyle KOBİ'ler için en hızlı uyum yoludur.
Sonuç
Issue 9 teknik gereksinimler açısından Issue 8'den çok farklı değil. Asıl fark, kayıt kalitesi, risk gerekçelendirmesi ve kültür kanıtı konusundaki beklentilerin yükselmesi. Sisteminizi bu üç alana göre güncelleyin; denetimde sürpriz yaşamazsınız.
İlgili Yazılar
Yorumlar