Lot Takibi Neden Önemli? Excel Yetmiyor Mu?
Güncelleme tarihi: 27 Haz
"Bu partiden kaç kutu çıktı, hepsi nerede?" Basit bir soru. Ama birçok fabrikada cevabı bulmak saatler alır. İzlenebilirlik testi yapılıyor ve başarısız olunuyor.
Lot takibi, gıda güvenliği ve kalite yönetiminin temel taşlarından biridir. Excel yeterli mi? Hayır — ve bu yazıda nedenini somut olarak açıklıyorum.
Lot Takibi Nedir?
Lot takibi (lot traceability), belirli bir üretim partisine ait ürünlerin hammaddeden nihai ürüne ve teslimata kadar izlenebilmesidir. "İleri izlenebilirlik" (forward traceability) ve "geri izlenebilirlik" (backward traceability) olmak üzere iki yönlü çalışır.
Geri izlenebilirlik: Şikâyet gelen ürün hangi hammaddeden, hangi tedarikçiden, hangi partide üretildi?
İleri izlenebilirlik: Bu hammadde lotunu kullanan ürünler hangi müşterilere, ne zaman sevk edildi?
BRCGS Issue 9 (Madde 3.9), izlenebilirlik testinin 4 saat içinde tamamlanabilmesini zorunlu kılıyor. 4 saat içinde tamamlayamayan fabrikalar Majör bulgu alır.
Neden Excel'le Lot Takibi Yapılmaz?
Veri tutarsızlığı: Excel'de lot numarası elle girilir. Yazım hatası, format farkı (L2024001 mi, 2024-001 mi?) ile lot kaybedilir.
Güncelleme gecikmeleri: Lot hareketleri gerçek zamanlı değil gecikmeli girilir. "Dün girmedik, bugün girelim" alışkanlığı izlenebilirliği bozar.
İleri izlenebilirlik imkânsızlığı: Belirli bir hammadde lotunu hangi son ürün partisinde kullandığınızı Excel'de takip etmek neredeyse imkânsızdır.
Raporlama süresi: BRCGS 4 saatlik izlenebilirlik testi, Excel'de çoğunlukla bu süreyi aşar.
Versiyon problemi: Hangi Excel dosyası güncel? Birden fazla kişi farklı dosyalarda çalışıyorsa tutarlılık yoktur.
Lot Takip Sistemi Nasıl Çalışmalıdır?
Hammadde girişinde lot kaydı: Gelen her hammadde partisi için lot numarası, miktar, tedarikçi, analiz sonuçları sisteme girilir
Üretimde lot bağlantısı: İş emri açıldığında hangi hammadde lotlarının kullanıldığı sisteme işlenir
Ürün çıkışında lot ataması: Üretilen ürüne lot numarası atanır, miktar ve tarih kayıt altına alınır
Sevkiyatta lot bilgisi: Hangi ürün lotu, hangi müşteriye, hangi tarihte sevk edildi — kayıtlı
Hangi Sektörlerde Lot Takibi Zorunlu?
Gıda üretimi: BRCGS, ISO 22000, FSSC 22000 kapsamında zorunlu
İlaç: GMP kapsamında hem yasal hem standart zorunluluğu
Otomotiv tedariki: IATF 16949 kapsamında parça izlenebilirliği
Her türlü ihracat yapan üretici: Müşteri şikâyetinde lot bilgisi sunulamaması ciddi ticari risk
ideative ai-input ve ai-product ile Lot Takibi
ideative'in ai-input uygulaması hammadde girişlerini, ai-product uygulaması ise ürün ve stok hareketlerini lot bazında dijital ortamda yönetir. Her hareket otomatik kayıt altına alınır, izlenebilirlik raporu saniyeler içinde üretilir. BRCGS 4 saatlik izlenebilirlik testi artık stres değil rutin bir operasyon haline gelir.
İlgili Yazılar
Yorumlar