Ürün Stok Takip Programı Nasıl Seçilir? Üretim İçin Rehber

Üretim işletmelerinde ürün stok takip programı seçimi, perakende için stok programı seçiminden çok farklıdır. Mamul ürünlerin lot/parti takibi, FIFO/FEFO uygulaması, gıda güvenliği izlenebilirliği ve anlık raporlama gibi gereksinimler çoğu genel amaçlı stok programının kapsayamadığı alanlardır.

Üretim stoku ile ticari stok arasındaki fark

Perakende stok takibinde ürün gelir, rafta bekler, satılır. Üretim stokunda ise hammadde, yarı mamul ve mamul birbirinden ayrı izlenmeli; her üretim partisi lot numarasıyla takip edilmeli; FIFO veya FEFO çıkış kuralı uygulanmalı; gıda, ilaç ve kozmetik için son kullanma tarihi yönetimi şart olmalıdır. Bu gereksinimleri karşılamayan stok programı, üretim ortamında kısa sürede yetersiz kalır.

Ürün stok takip programında olması gereken 7 özellik

• Lot/parti takibi: Her üretim partisi ayrı kimlikle izlenmeli, izlenebilirlik saniyeler içinde sağlanmalı.

• FIFO/FEFO desteği: İlk giren ilk çıkar veya son kullanma tarihi en yakın ilk çıkar kuralı otomatik uygulanmalı.

• Kritik stok uyarısı: Belirlenen seviyenin altına düşen ürün için otomatik bildirim gelmeli.

• Anlık raporlama: Depoda kaç adet, hangi lotta, ne zaman üretildi — ekranda anlık görünmeli.

• Giriş-çıkış kaydı: Üretim girişi, sevkiyat çıkışı, fire ve iade hareketleri kayıt altında olmalı.

• Mobil erişim: Depo personeli telefon veya tabletten kayıt girişi yapabilmeli.

• ERP gerektirmemeli: Kurulum aylar almadan, mevcut cihazlarla aynı gün devreye girebilmeli.

Gıda üreticileri için ek kriter: izlenebilirlik

BRCGS, IFS veya Tarım Bakanlığı denetimine tabi gıda üreticileri için lot takibi yasal zorunluluktur. BRCGS Madde 3.9 kapsamındaki '4 saat kuralı', herhangi bir ürünün hangi hammaddeden üretildiğini ve nereye sevk edildiğini 4 saat içinde kanıtlamayı şart koşar. Bu testi geçemeyen işletme Majör bulgu alır. Dolayısıyla gıda üreticileri için ürün stok takip programı seçerken lot bazlı ileri ve geri izlenebilirlik birincil kriter olmalıdır.

Neden ERP'ye gerek yok?

Büyük ERP sistemleri güçlü stok modülleri sunar ancak kurulum süreci aylar alır, lisans maliyeti yüksektir ve entegrasyon projesi gerekir. Oysa bugün mevcut telefon ve tabletlerle, kurulum gerektirmeden aynı gün devreye girebilen bulut tabanlı mamul stok takip programları mevcuttur.

Seçim yaparken sorulacak 5 soru

• Lot/parti takibini destekliyor mu?

• FIFO veya FEFO kuralını otomatik uyguluyor mu?

• Kritik stok seviyesi uyarısı veriyor mu?

• Mobil (telefon/tablet) erişim sunuyor mu?

• Kurulum ücreti ve kullanıcı başı lisans var mı?

Sonuç

Ürün stok takip programı seçiminde üretim ortamının gereksinimleri belirleyici olmalıdır. Lot takibi, FIFO/FEFO, kritik seviye uyarısı ve anlık raporlama olmadan seçilen program kısa sürede yetersiz kalır. ai-product, fabrikayı içeriden bilenlerin kurduğu, kurulum gerektirmeyen mamul stok takip uygulamasıdır.