Son Kullanma Tarihi (SKT) Takibi ve FEFO Uygulaması: Gıda ve İlaç Üreticileri İçin Rehber

Gıda, ilaç, kozmetik ve kimya sektörlerinde son kullanma tarihi (SKT) takibi hem yasal zorunluluk hem de kalite güvencesinin temel gerekliliklerinden biridir. SKT geçmiş hammadde üretime girdiğinde ortaya çıkan sonuçlar; ürün reddi, müşteri şikayeti, geri çağırma ve ciddi denetim bulgusudur. Bu riski sıfıra indirmenin yolu, sistematik ve dijital SKT takibinden geçer.

SKT takibinde en sık karşılaşılan sorunlar

• Görsel kontrol yanıltıcı olabilir: Depo personeli ambalajın dışından tarihe bakar ama yüzlerce kalemde bu kontrol kaçınılmaz olarak atlanır.

• FEFO kuralı uygulanmıyor: İlk giren değil, önde duran ürün çıkıyor. Son kullanma tarihi en yakın olan geride kalıyor.

• Toplu alımda karışıklık: Farklı tarihli partiler aynı depo bölümüne konuluyor, ayrım yapılmıyor.

• SKT uyarısı zamanında gelmiyor: Hammadde kullanılmadan önce son kullanma tarihi geçiyor, fark edilmiyor.

FEFO kuralı neden FIFO'dan üstündür?

FIFO (ilk giren ilk çıkar) kuralı genel stok yönetimi için temel bir ilkedir. Ancak son kullanma tarihi olan ürünlerde FIFO tek başına yeterli değildir. Çünkü iki farklı partinin son kullanma tarihi, giriş tarihinden bağımsız olarak farklılık gösterebilir. FEFO (son kullanma tarihi en yakın olan ilk çıkar) bu riski ortadan kaldırır. Gıda, ilaç ve kozmetik üreticileri için FEFO zorunludur.

Dijital SKT takibi nasıl çalışır?

ai-input ile her hammadde girişinde son kullanma tarihi kayıt altına alınır. Sistem, son kullanma tarihi yaklaşan hammaddeler için önceden belirlenen gün sayısında otomatik uyarı üretir ve belirlenen kişilere mail gönderir. Çıkış işlemlerinde FEFO kuralı otomatik uygulanır; sistem hangi partinin önce çıkması gerektiğini gösterir. Denetimde 'bu hammaddenin son kullanma tarihi neydi?' sorusu saniyeler içinde yanıtlanır.

BRCGS ve ISO 22000 gereklilikleri

BRCGS Gıda Güvenliği Standardı ve ISO 22000 kapsamında son kullanma tarihi takibi zorunludur. Denetimde 'SKT geçmiş hammadde üretimde kullanıldı mı?' sorusuna veriyle yanıt verilmesi beklenir. Dijital sistemin tuttuğu kayıtlar bu kanıtı saniyeler içinde sunar. Manuel sistemlerde bu kanıtı sunmak çoğunlukla mümkün olmaz ve Majör bulguya yol açar.

Sonuç

Son kullanma tarihi takibi ve FEFO uygulaması, gıda ve ilaç üreticileri için tercih değil zorunluluktur. ai-input, her girişte SKT kaydı, önceden uyarı bildirimi ve otomatik FEFO uygulamasıyla bu süreci tamamen güvence altına alır.