İş Kanunu'na Göre Yıllık İzin Hakları: Kıdem, Gün Sayısı ve Hesaplama

İş Kanunu'na göre yıllık ücretli izin, çalışanın en temel haklarından biridir. Ama uygulamada sorular eksik olmuyor: kıdem kaç yıldan sayılır, izin günleri nasıl hesaplanır, hafta tatilleri ve resmi tatiller dahil mi? Bu yazıda 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde yıllık izin haklarını sade biçimde açıklıyoruz.

Yıllık izin hakkı ne zaman başlar?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi, yıllık ücretli izin hakkını en az 1 yıl çalışmış olmak koşuluna bağlar. Deneme süresi de dahil olmak üzere aynı işyerinde 1 yılını dolduran çalışan, yıllık izin hakkı kazanır.

Kıdeme göre yıllık izin kaç gün?

Kanun, izin süresini kıdeme göre üç dilimde belirler:

• 1 yıldan 5 yıla kadar (5 dahil): 14 iş günü

• 5 yıldan fazla, 15 yıldan az: 20 iş günü

• 15 yıl ve daha fazla: 26 iş günü

• 18 yaşından küçük ve 50 yaş üstü çalışanlar: en az 20 iş günü (yaş istisnası)

Yıllık izin hesabında hafta tatili ve resmi tatiller sayılır mı?

Hayır. İzin süresi iş günü üzerinden hesaplanır. İzin dönemine denk gelen cumartesi-pazar tatilleri ve resmi tatil günleri (ulusal bayramlar, dini bayramlar) izin gün sayısına dahil edilmez. Örneğin 14 iş günü izin kullanan bir çalışanın tatili, denk gelen hafta sonları nedeniyle takvimde 3 haftayı aşabilir.

Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?

Yıllık izin süresince çalışana, bir günlük ücreti esas alınarak izin ücreti ödenir. Günlük ücret; aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle hesaplanır. İzin kullanmadan işten ayrılan çalışanın kullanmadığı izin günleri ücrete çevrilir ve son ödemeyle birlikte ödenmek zorundadır.

Yıllık izin bölünebilir mi?

Evet, ancak koşullu. İzin bölünecekse tarafların anlaşması gerekir ve bölünen parçalardan birinin en az 10 gün olması şarttır. İşveren, çalışanın talebi olmaksızın izni parça parça kullandıramaz.

Kullanılmayan izin ertesi yıla devredilir mi?

Kanun, kullanılmayan yıllık izinlerin biriktirilmesine karşı değildir; ancak işveren, izni çalışanın bir sonraki hak kazanma dönemine kadar kullandırmak zorundadır. İşten çıkışta kullanılmayan tüm izin günleri ücrete dönüşür.

İzin takibini manuel yapmak yasal riski artırır

Kıdem hesabı, resmi tatil takvimi entegrasyonu, kullanılan/kalan/devir bakiyesi... Bunların tamamını Excel'de elle tutmak hem zaman alır hem hata riski taşır. Mevzuat değiştiğinde (örneğin yeni bir kanun düzenlemesi) tablolar güncellenmediğinde işveren farkında olmadan yasal ihlale düşebilir.

ai-permit, kıdeme göre otomatik hesap, resmi tatil takvimi entegrasyonu ve mevzuat değişikliği bildirimi ile bu riski ortadan kaldırır. csgb.gov.tr ve mevzuat.gov.tr kaynaklarını takip eder; değişiklik olduğunda yetkiliye bildirim gönderir. Yasal uyum artık otomatik.